Kümeslerden beklenen yararı saÄŸlayabilmek için bunların tekniÄŸe uygun bir biçimde yapılmış olmaları ve kümeslerin yapımında iki önemli noktanın göz önünde tutulması gerekir. Bunlardan ilki maksimum verim saÄŸlanması amacıyla, yetiÅŸtirme koÅŸullarının op-timal ve hijyenik bir duruma getirilmesi, diÄŸeri de maliyete etkili bir unsur olması bakımından ucuz ve saÄŸlıklı kümeslerin yapılmasıdır.
Bunun içindir ki, modern tavuk yetiÅŸtiriciliÄŸinin gereklerini karşılayacak kümesler, baÅŸlıca ÅŸu nitelikleri taşımalıdır:

1. Ä°çleri kuru, güneÅŸli ve aydınlık olmalı,
   2. Hayvan sağlığına zararlı nem ve pis kokular bulunmamalı,
   3. Kolayca havalandırılabilmeli,
   4. Bit, pire ve tahtakurusu gibi parazitlerle, çeÅŸitli mikropların üremelerine ve barınmalarına elveriÅŸli olmamalı,
   5. Ä°çine konacak hayvan sayısına uygun büyüklükte olmalı,
   6. Dışarının soÄŸuk veya sıcağını içeriye mümkün olduÄŸu kadar az geçirmeli,
   7. Ä°ÅŸ gücü ihtiyacım en az düzeye indirmeli,
   8. DeÄŸiÅŸen pazar ÅŸartlarına göre diÄŸer çiftlik hayvanlarının yetiÅŸtirilmesine uygun olmalı,
   9. Yangın tehlikesine karşı mümkün olduÄŸu kadar korunmuÅŸ olmalı,
   10. Bina maliyeti en az düzeye indirilmelidir.
   Ä°ÅŸletmenin baÅŸarılı olabilmesi için, yukarıdaki faktörlerin en iyi biçimde kombine edilmesinde de yarar vardır. Çevre koÅŸullarının kümeslerin yapımındaki önemi de büyüktür. Bu bakımdan bölge koÅŸulları iyi etüt edilerek, önce kümes tipi iyi kararlaÅŸtırılmalıdır.

1. Tavukçuluk iÅŸletmesi kurulacak yerin seçiminde dikkat edilecek hususlar;
   1. Tavuk çiftliÄŸinin kurulacağı yer; ÅŸehir, kasaba veya satış merkezlerine yakın olmalıdır.
   2. Kümesler, taban suyu yüksek olmayan, çakıllı, kumlu veya tınlı topraklar üzerinde yapılmalı, su tutma özelliÄŸi yüksek, killi topraklardan kaçınılmalıdır.
   3. Kümeslerin soÄŸuk ve sert rüzgârları almayan yerlerde kurulması, ön yüzünün güneÅŸ alması için güney veya güney - doÄŸuya dönük olması genellikle arzu edilir.
   4. Kümes yeri tespit edilirken diÄŸer kümeslerle uzaklığına dikkat edilmelidir.
   5. Kümesler yola, su ve elektriÄŸe yakın olmalıdır.
   Tavuklar üzerine etkili çevre koÅŸulları çok çeÅŸitlidir. Bunlardan bakım, besleme ve iklim faktörleri tavuk yetiÅŸtiriciliÄŸinde büyük önem taşır. Ä°klim faktörleri içinde de tavuk yetiÅŸtiriciliÄŸi bakımından en önemlileri SICAKLIK, NEM, HAVA AKIMI ve HAVANIN TEMÄ°ZLİĞİ’DÄ°R.
2. Sıcaklık: Hayvanlar için yaÅŸamaya en uygun sıcaklık sınırlarına "rahatlık bölgesi - konfor bölgesi" adı verilmektedir. Bu bölgede üretilen ve atılan ısı miktarları arasında sürekli bir denge bulunmaktadır. Sıcaklığın optimum sınırları altında veya üzerinde olması verime olumsuz etki yapmaktadır. Optimum sıcaklık sınırları arasında hayvanlardan en az yem tüketimi ile en yüksek verim elde edilir.
3. Bağıl Nem: Kümeslerdeki bağıl nem oranının çok yüksek veya çok düÅŸüK olması çeÅŸitli zararlara yol açar. Civciv büyütme kümeslerinde optimum bağıl nemin % 55 - % 70 yumurta, tavuÄŸu kümeslerinde ise % 60 - 70 arasında olması gerekmektedir.
4. Çok kuru kümes havasında tozlanmalar artmakta, bunun sonucu olarak tavukların nefes boruları tahriÅŸ olmakta ve solunum yolu rahatsızlıklarının da artışı görülmektedir. Nemli hava ÅŸartlarında kuru hava ÅŸartlarına göre yem tüketiminin bir miktar artış tespit edilmiÅŸtir.

Hava Hızı: Kümeslerde doÄŸal hava hızı iç ve dış hava arasındaki sıcaklık, havanın giriÅŸ ve çıkış delikleri arasındaki yükseklik farkına, rüzgarın durumuna, mekanik havalandırmada ise fan kapasitesine ve hava giriÅŸ delikleri alanına baÅŸlıdır. Kümes içindeki hava hızının tavuklara olumsuz etki yapmaması için belli sınırların üzerine çıkılmamalıdır. Bu da kümes içerisindeki sıcaklık ve nem deÄŸerlerine baÅŸlıdır.
Farklı sıcaklıklarda hava hızı aşağıdaki gibi olmalıdır:

Sıcaklık (°C)	Hava Hızı (m/s)
0	0.15
5	0.28
10	0.56
15	0,91
20	1.15
25	1.46
30	2.16

1. Kümeslerde Gerekli Hava Miktarı: Kümesler içindeki fazla ısının, nemin ve kirli havanın dışarıya atılabilmesi için yeterli havalandırma saÄŸlanmalıdır. Tavan veya çatıdan baÅŸlayan hava çekiÅŸ bacası, taban veya tabana yakın yerden baÅŸlayan hava çekiÅŸ bacasına göre kümesi daha çabuk serinletir.
   Civciv kümeslerinde gerekli hava miktarı bir civciv için 0.83 m-Vsaat olmalıdır. Bu deÄŸer l kg canlı ağırlık için 3.6-4 m3/saat arasında deÄŸiÅŸebilir.
   Tavuk kümeslerinde beher kg canlı ağırlık için deÄŸiÅŸtirilmesi gereken hava miktarı kış mevsimi için minimum olarak 0.48-1.4 mVsaat, yaz mevsimi için 3.6 -1 m3/saattir.
2. Aydınlatma: Kümeslerde istenilen saÄŸlık ÅŸartlarını saÄŸlamak ve üretimi artırmak için yeterli olmalıdır. Kümeslerde yeterli aydınlatmanın saÄŸlanabilmesi için gerekli pencere alanının taban alanına oranı 1/15-1/20 arasında olmalıdır.

Karbondioksit ve Amonyak: Kümes havasının kalitesi üzerine karbondioksit (CO2) ve amonyak (NH3) oranları da önemli derecede etki yapmaktadır. Tavuklar kümes havasını devamlı olarak soluduklarından oksijen oranı azalmakta, karbondioksit oranı ise artmaktadır. Altlık ve gübreden çıkan amonyak gazı iyi havalandırılmayan kümeslerde tavuklar için zararlı olmaktadır.
Kümeslerdeki NH3 oranının % 0.003'ün üzerine çıkmaması gerekmektedir. Bu oran % 0.005 olduÅŸunda civcivlerin gözlerinde ve solunuma yollarında tahriÅŸler olmaktadır. C02 oranı ise % 0.3-0.35'in üzerine çıkmaması gerekmektedir.